دستگاههای پرکن مایعات نقش حیاتی در صنایع مختلف ایفا میکنند و اهمیت آنها در فرآیند تولید غیرقابل انکار است. این دستگاهها نه تنها سرعت و دقت فرآیند تولید را افزایش میدهند، بلکه به بهبود کیفیت محصول، کاهش هزینهها و رعایت استانداردهای بهداشتی کمک بسیاری میکنند. این ماشین آلات روند تولید را با ثبات کرده و امکان پیش بینی میزان-مقدار و یا تعداد تولید را به تولید کننده می دهد. پرکن مایعات به دو دسته کلی اتوماتیک و نیمه اتوماتیک تقسیم میشوند. این تجهیزات در صنایع غذایی، دارویی، شیمیایی و آرایشی-بهداشتی کاربرد گستردهای دارند. در ادامه به تفاوت پرکن مایعات اتوماتیک و نیمه اتومات اشاره میکنیم.
تفاوت پرکن مایعات اتوماتیک و نیمه اتوماتیک
۱) میزان اتوماسیون
پرکن اتوماتیک کاملاً خودکار است و نیاز به دخالت اپراتور در فرآیند پر کردن ندارد. کلیه مراحل شامل قرار دادن ظروف، پر کردن، دربگذاری، درب بندی و انتقال به خط بعدی به صورت خودکار انجام می شود. پرکن مایعات اتوماتیک از سیستمهای پیشرفته ای مانند PLC و سنسورهای دقیق استفاده می کند تا بخش های مختلف در زمان مختص به خود عملیات را اجرا کنند.
در پرکن مایعات نیمه اتوماتیک بخشی از فرآیند نیاز به دخالت اپراتور دارد. به عنوان مثال، قرار دادن ظروف یا شروع فرآیند پر کردن به صورت دستی با فشردن شاسی انجام می گیرد. در این سیستم معمولا خود اپراتور به کمک دستگاه درب بند دستی ظروف را می بندد. انتقال ظروف و بطری ها نیز با دست انجام می گیرد. این دستگاه ها معمولاً از سیستمهای مکانیکی سادهتر استفاده میکند و اتوماسیون محدودتری دارد. برای کارگاه های کوچک و مشاغل نوپا که حجم تولید بالا نیست گزینه مطلوب تری هستند.
۲) سرعت و ظرفیت تولید
به خاطر نحوه مکانیزم و وجود ماشین آلات تکمیلی، دستگاه پرکن اتومات سرعت بسیار بالاتری دارد و میتواند هزاران ظرف را در ساعت پر کند. این ماشین آلات برای خطوط تولید بزرگ و صنایع با حجم تولید بالا مناسب است.
در مقابل دستگاه پرکن نیمهاتوماتیک سرعت پر کردن پایینتری دارد و معمولاً برای تولیدات با حجم متوسط یا کم استفاده میشود. نکته مهمی که در این ماشین آلات وجود دارد، مهارت اپراتور آن است که ظرفیت تولید ان اغلب به مهارت و سرعت اپراتور بستگی دارد.
۳) دقت پر کردن
پرکن اتومات دقت بسیار بالایی دارد و معمولاً از سیستمهای توزین دقیق یا حجمی پیشرفته برای اندازهگیری دقیق مایعات استفاده میکند. به خاطر وجود مکانیزم های متعدد خطای انسانی در آن حذف شده است، هرچند این میزان صفر نیست. در مدل های نیمه اتومات دقت نسبت به اتوماتیک کمتر است و ممکن است به دلیل دخالت اپراتور خطاهای انسانی رخ دهد. سیستم های اندازه گیری این ماشین ها ساده تر هستند، هرچند می توان از سنسورهای دقیق نیز در مدل های نیمه اتومات استفاده نمود.
۴) هزینه تهیه دستگاه
هزینه خرید اولیه مدل های اتوماتیک آن بسیار بالا است. در حقیقت این دستگاه ها حکم کارخانه را دارند. به خاطر وجود تکنولوژی پیشرفتهتر و مکانیزم های متنوعی که در آن ها پیاده سازی شده هزینه نگهداری و تعمیرات نیز بیشتر است. از سویی در بلندمدت به دلیل افزایش بهرهوری، حجم تولید بالا و کاهش هزینههای نیروی کار، این دستگاه ها مقرون به صرفه می شوند، به عبارتی هزینه خود را در می آورند.
برای راه اندازی هزینه خرید اولیه مدل های پرکن نیمه اتومات مایعات پایینتر است. به خاطر ساختار ساده تری که دارند هزینه نگهداری و تعمیرات نیز کمتر است. از سویی وجود نیروی انسانی بیشتر و هزینه های آن مشکلات خود را خواهد داشت.
۵) انعطافپذیری
پرکن اتوماتیک معمولاً برای یک نوع خاص از ظروف یا مایعات طراحی میشود و تغییر در تنظیمات آن ممکن است زمان بر و هزینه زا باشد که دستگاه را برای تولید انبوه و محصولات استاندارد مناسب می کند. اما در این معقوله مدل های نیمه اتوماتیک انعطافپذیری بیشتری دارند و میتواند برای انواع مختلف ظروف و مایعات استفاده شود و برای تولیدات متنوع در تیراژ کمتر مناسب است. این مدل ها چون آپشن های اضافی ندارد می توانید بعدا با توجه به نیاز تغییرات را به دستگاه اضافه نمایید.
۶) فضای مورد نیاز
یکی از تفاوت پرکن مایعات اتوماتیک و نیمه اتومات فضای اشغال دستگاه می باشد. ماشین آلات اتوماتیک معمولاً ابعاد بزرگتری دارند و به فضای بیشتری برای نصب و راهاندازی نیاز دارند. این دسته از ماشین آلات به دلیل داشتن تجهیزات جانبی مانند نوار نقاله یا سیستم های انتقال نیاز به فضای زیاد تری هستند. در مقابل ابعاد کوچک و جمعوجور برای مدل های نمیه اتوماتیک مایعات مناسب تر است.
۷) کاربردها
پرکن مایعات اتوماتیک مناسب برای صنایع بزرگ با حجم تولید بالا مانند کارخانههای تولید نوشیدنی، روغن، مواد شوینده، مایعات صنعتی و داروها است که دقت در بسته بندی و سرعت در کار اولویت دارد. اما مدل های نیمه اتومات مناسب کارگاههای کوچک، تولیدات محدود یا محصولات خاص که نیاز به تغییرات مکرر در خط تولید دارند می باشد. محصولاتی که تنوع بالایی دارند یا در حجم کم تولید میشوند با دستگاه های نیمه اتومات بسته بندی می شوند.
